… Türkiye’de siyaset bir zenginleşme aracıdır. Cumhurbaşkanı, muhalefet partisi başkanı, başbakan ya da bir belediye başkanı, bakan ya da milletvekili yakınları kısa zamanda zengin olabiliyorsa, bakıyorsunuz, kökünde “imar rantı-şehir arazisi rantı” var.
Adı “halk seçti” oluyor! Çürüme burada başlıyor. Peki, ne yapmalı? Öyle bir model bulmalı ki, “şehrin neresine imar verileceği, kaç kat verileceği, metro hattının nereden geçeceği, nerenin yeşil alan kalacağı, nerenin ticarete açılacağı” yetkisi politikacıdan alınmalı. İmar yetkisi, onu zenginleşme aracı yapmayacak bir “kente ihanet etmeyecekler heyeti”ne verilmeli.
Böyle bir model var. Uygulanıyor, Fransa’nın Beçanson adlı kentinde… Şehir betonlaşmıyor. Tarihi zedelenmiyor. Politikacısı yozlaşmıyor. Şehir halkı mutlu…
Bu şehir nasıl olmuş da “imar rantına kurban edilmeden” imrenerek bakılan, evi ev, okulu okul, şatosu şato, ormanı orman, nehri nehir, caddesi cadde, parkı park olarak kalmış? Çünkü bu şehirde 500 yıldan beri imar müdürlüğü Belediye’nin bünyesinden çekilip alınmıştır. Belediye başkanı, “şehrin neresinde yeni imar alanı açılacağına, nereye kaç kat verileceğine” karar verme yetkisine sahip değildir. Bu şehirde politikacının “imar memesi” kesilmiştir. İmar yetkisi 19 kişilik “şehre ihanet etmeyecekler heyeti”ne bırakılmıştır. Bu 19 kişi, şehir halkının gözünde kabul gören, kendi mesleğinde başarılı, sevilen, sayılan insanlardan oluşur. Kent halkı belediye seçimlerinde bu 19 kişilik heyeti de ayrı olarak seçer. Onlara bağlı kent planlamacıları, mühendisler, mimarlar, sosyologlar, kent tarihçileri vardır. Bir imar değişikliği olacaksa kararı 19 kişilik heyet verir. Kararlar oy birliği ile alınır. İmar zengini doğmaz. İmar vurgunu yaşanmaz. Kente ihanet edilmez. İmar rantından bir gecede milyonlar kazanılmadığı için, politikacılar da yozlaşmaz ve siyasetin finansmanı da imar rantlarından karşılanmaz.
Sonuç: Politikacının “rant memesi”ni kesmelidir. Bütün yozlaşmanın anası, bütün hırsızlıkların anası, bütün çürümenin anası, bu “rant memesi”dir.
Prof. Dr. Cihan DURA
