Eski Anadolu’nun Yetiştirdiği, Dünya Kadını Olmaya Aday Bir Kraliçe
Puduhepa ve Memleketi Lavazantiya Kentinin Yeri Hakkında
Sonu Gelmez Kavga
Puduhepa’nın Ününü Günümüze Kadar Taşıyan Dinamikler Nelerdir?
Elbette doğuştan getirdiği kendi sağlam genetik, kişilik, yetenek ve başarıları en başta yer alır. Sonra da ondan daha üstün basanın çıkmaması, yani bizlerin böyle “tarih fosili” bir şahsiyete odaklanıp kalmamız gelir!
Ve elbette yaşadığı çağın kendine has koşulları, benzersiz olayları ve en önemlisi tesadüfler gelir. Evet kadınlar ellerine kılıçlarını alıp savaş yapmıyorlar, ama zafer ve yenilgilerden kendi hesaplarına pay çıkarmasını biliyorlar. Onu meşhur eden gerçek olay savaş ve barışın ta kendisidir; Mısırla Hititler arasından MÖ 1280’lerde, savaşların bitmediği Suriye’de, yukarı Asi vadisindeki Kadeş’te yapılan savaş ve iki on yıl sonra yapılan barış antlaşmasıdır.
RESIM 3: Yanlışlıkla Kadeş Antlaşması denen Mısır’la Hititler arasında yapılmış ve Puduhepa’nın da mühür baskısını taşıyan antlaşmanın Akadca nüshası
Tarihte tesadüfler en az bilinçli karar ve atılımlar kadar etkendir; eğer Theodora Justian ile evlenmeseydi Kıbrıs’ta bir fahişe olarak kalmaya mahkûm olabilirdi. Eğer Hattuşili Puduhepa’yla evlenip onu Hatti ülkesine götürmeseydi, o, memleketi Lavazantiya’da babası Pentipşarri’nın yanında bir tapınak hizmetçisi olarak kalacak, önemsiz ve sonuç vermeyen ayinlere katılacak ve unutulup gidecekti. Kadere bir bakın, eğer Biontech’in yaratıcısı Almanya’ya gidip oradaki bilimsel koşullar altında çalışamasaydı, bu gün İskenderun rıhtımında şalgam suyu satan birisi olabilirdi! Korona çıkmasaydı, o aşının yüzüne kim bakacaktı ki?
RESIM 1: Kadeş Savaşı’nda Hititli tutsakların perişan halleri
Onun Güzel mi Çirkin mi, Nasıl Birisi OlduğunuGösteren Arkeolojik Malzeme Yok Denecek Kadar Kıttır.
Puduhepa gerçekten dayanılmaz cazibeye sahip, çok güzel bir kadın mıydı da bir erkeğin gölgesine sığınarak da olsa Hitit kraliyet sarayında bu kadar etkin olmayı başarmıştı, yoksa sıradan birisi miydi, zihinsel ve bilgi gücü üstün basıyordu, bunu tartışmayacağım. Güzel de olabilir, çirkin de. Güzelliği taşa, kile, bronza, mühürler üzerine yansıtmak mümkün değildir, tarifi, biyografisi ve portresiyse hiç yoktur. Dolayısıyla sağda solda gelişi güzel yapılan resim ve portreleri tamamen yanlıştır, hayalidir. Düşünün bir kez, nasıl ki Ankara Ulus Meydanı’ndaki heykel ve bir Liralar üzerindeki portrelerin kil üzerine basılacak kopyalarından hareketle Atatürk canlandırılamazsa, Fraktin kabartmasına ve mühür baskılarına bakılarak Puduhepa resmedilemez!
Kocası Hattuşili yanında uzun giysi ve sivri serpuşuyla Puduhepa’yı oturmakta olan Hepat’a içki kurbanı sunarken ve yan taraftan tasvir eden Fraktin kaya kabartması dışında onun fizikî özelliklerini görüntüleyen piktografik malzeme yoktur. Onu cepheden betimleyen tüm modern tasvirler uydurmadır. Onun kendisine adanmış, onu tek başına gösteren bir kaya anıtının dahi olmaması ne kadar çarpıcıdır değil mi?
RESIM:2 Hatti’den Kizzuvatna’ya indiren kestirme Dağ Yolu üzerinde tektonik bir çöküntü içinde yer alan Develi yakınlarındaki Fraktin kaya kabartması
Prof. Dr. Ahmet ÜNAL
